Yıllardır hemen her fırsatta Balkan ülkelerini ziyaret etmeye çalışırım. Kuzey Makedonya, Kosova, Arnavutluk ve bölgedeki diğer ülkeler benim için sadece bir gezi rotası değil; aynı zamanda tarih, kültür ve medeniyet yolculuğudur. Her gelişimde dikkatimi çeken ortak bir nokta var: Balkanlar durmuyor, her yıl biraz daha gelişiyor, biraz daha güzelleşiyor ve üzerine yeni şeyler ekliyor.
Şehirler büyüyor, yollar yenileniyor, meydanlar düzenleniyor, tarihi yapılar restore ediliyor. Ancak bunu yaparken geçmişlerini tamamen silmeden, kültürel kimliklerini koruyarak ilerlemeye çalışıyorlar. Belki de Balkanlar’ın en etkileyici yönlerinden biri budur; modernleşirken hafızasını kaybetmemesi.
Bu coğrafya bizim için ayrıca özel bir anlam taşıyor. Ecdadımızın asırlar boyunca iz bıraktığı bu topraklarda gezerken kendinizi yabancı hissetmiyorsunuz. Bir köprüde, bir çarşıda, bir camide veya tarihi bir sokakta geçmişin izleriyle karşılaşıyorsunuz. Birçok eser bugün restore edilmiş durumda ve gelecek nesillere aktarılmak üzere korunuyor. Tarihin yaşayan bir parçası olmayı sürdürüyorlar.
Balkanlar’ın bir başka güzel tarafı ise insanları ve yaşam kültürü. Yemekler bize son derece yakın. Sofraya oturduğunuzda kendinizi evinizde hissediyorsunuz. Börekten köfteye, kahveden tatlılara kadar birçok lezzet ortak kültürün bir yansıması gibi.
Dil konusunda da çoğu zaman büyük bir zorluk yaşanmıyor. Özellikle Türk nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde Türkçe konuşan insanlarla karşılaşmak oldukça mümkün. İngilizce bilmeden dahi günlük ihtiyaçlarınızı rahatlıkla karşılayabiliyorsunuz.
Ancak beni en çok etkileyen konu, yaşamın sakinliği ve güven duygusu. Büyük şehirlerin karmaşasından uzak, daha yavaş akan bir hayat var burada. İnsanlar acele etmiyor. Sokaklarda gereksiz bir telaş hissedilmiyor. Güvenlik konusunda da birçok Avrupa ülkesinden daha rahat bir ortam olduğu söylenebilir. Polis varlığını hissettirmeden düzen sağlanabiliyor.
Belki de bu nedenle Balkanlar’a her gelişimde aynı düşünce aklımdan geçiyor: Medeniyet sadece yüksek binalar yapmakla değil, insanların huzur içinde yaşayabildiği şehirler kurabilmekle ölçülür.
Türkiye elbette büyük bir ülke ve kendine özgü dinamikleri var. Ancak Balkanlar’da insan bazen hayatın biraz daha yavaş, biraz daha sakin ve biraz daha insana odaklı yaşanabileceğini görüyor. Belki de bu yüzden bu coğrafya her ziyaretimde bana yeni şeyler öğretmeye devam ediyor.
Balkanlar’dan bakınca görünen manzara şu: Geçmişine sahip çıkan, geleceğe yürüyen ve yaşam kalitesini sessizce artıran bir coğrafya…
Ve hâlâ keşfedilecek çok şey var.