Başarı Neden Bazı İlişkileri Bozar?

Bir ağacın büyümesi, gölgesini de büyütür. Gölge uzadıkça, aynı ışığın altında duran herkes o değişimi fark eder. İnsan ilişkileri de buna benzer. Değişen yalnızca kişinin hayatı değildir, ilişkinin psikolojik dengesi de yeniden şekillenir. İlişkiler sadece sevgi, güven ve ortak anılardan oluşmaz. Aynı zamanda görünmeyen bir denge sistemi üzerinde varlığını sürdürür. Bu nedenle bireyin eğitim, meslek, ekonomik durum ya da sosyal statü açısından yaşadığı ilerleme, bazen ilişkinin kendisini değil, ilişkinin kurulduğu dengeyi değiştirir. Sosyal psikolojide Sosyal Karşılaştırma Kuramı bireylerin kendilerini değerlendirirken çevrelerindeki insanları ölçüt aldıklarını ortaya koyar. Yakın çevreden birinin yükselişi, bazı bireylerde umut ve motivasyon oluştururken bazı bireylerde ise değersizlik, yetersizlik ya da tehdit algısını harekete geçirebilir. Çünkü insan zihni çoğu zaman mutlak başarıyı değil, göreceli konumunu değerlendirir. İşte bu noktada sorun başarı değildir. Sorun, başarının karşı tarafta temas ettiği psikolojik yaradır. Bu yüzden bazı ilişkilerde alkışın yerini sessizlik, desteğin yerini eleştiri, yakınlığın yerini mesafe alabilir. Değişen kişi olmayabilir fakat ilişkinin görünmez dengesi değişmiştir.

Psikolojide bu durum, bireyin benlik algısını koruma çabasıyla da açıklanır. Kendi yeterliliğini tehdit altında hisseden zihin, bazen karşısındakini küçümseyerek, başarıyı değersizleştirerek ya da uzaklaşarak içsel dengesini yeniden kurmaya çalışır. Bu çoğu zaman bilinçli bir tercih değil, psikolojik bir savunma mekanizmasıdır. Oysa sağlıklı ilişkiler, başarıyı sıfır toplamlı bir oyun olarak görmez. Bir insanın yükselmesi, diğerinin değerini azaltmaz. Tıpkı gökyüzündeki bir yıldızın parlamasının, diğer yıldızların ışığını söndürmemesi gibi...

Belki de asıl soru şudur: Başkalarının başarısı bana ne hissettiriyor?

Çünkü bu sorunun cevabı, çoğu zaman karşımızdaki insanı değil kendi benlik algımızı, öz değerimizi ve iç dünyamızdaki eksik kalan parçaları anlatır. İlişkileri bozan çoğu zaman başarı değildir. Başarı, yalnızca zaten var olan psikolojik dinamikleri görünür hale getirir.

< type="adsense" data-ad-client="ca-pub-3844663626812831">