Bir şehrin geleceğini belirleyen şey; sahip olduğu binalar, yollar ya da meydanlar değildir. Asıl belirleyici olan, o şehirde hangi konuların konuşulduğudur.
Eğer bir şehirde projeler yerine kişiler, fikirler yerine isimler, çözümler yerine dedikodular gündemi oluşturuyorsa, o şehir zamanla üretme kabiliyetini kaybeder. Çünkü enerjisini geleceğe değil, birbirine harcamaya başlar.
Gelişmiş şehirlerin ortak bir özelliği vardır. İnsanlar kimin söylediğine değil, ne söylediğine bakar. Bir fikrin değeri, onu dile getiren kişinin kimliğiyle değil; şehre, bilime, ekonomiye ve topluma sağlayacağı katkıyla ölçülür. Bu kültür oluştuğunda farklı düşünceler yarışır, projeler çoğalır ve şehir doğal olarak büyür.
Ne yazık ki bazı yerlerde bunun tam tersi yaşanıyor. Yeni bir proje ortaya atıldığında önce projenin içeriği değil, sahibinin kim olduğu konuşuluyor. Bir yatırım önerildiğinde fizibilitesi değil, önereni tartışılıyor. Bilgiye katkı sunan insanlar desteklenmek yerine çoğu zaman yıpratılıyor. Böyle bir iklimde üretken insanların sessizleşmesi veya başka şehirlere yönelmesi kaçınılmaz hale geliyor.
Yalova’yı uzun yıllardır gözlemleyen biri olarak beni en çok düşündüren konu da budur. Bu güzel şehrin önemli avantajları var. Stratejik konumu, sanayi potansiyeli, turizm imkânları, doğal güzellikleri ve nitelikli insan kaynağı küçümsenecek değerler değil. Ancak bu potansiyelin ortaya çıkabilmesi için şehir kültürünün de değişmesi gerekiyor.
Bir şehir, insanlarını değil fikirlerini konuşmaya başladığında gelişir. Bilim konuşulduğunda, teknoloji konuşulduğunda, eğitim, sanayi, çevre ve şehircilik konuşulduğunda gerçek ilerleme başlar. Farklı düşünen insanların birbirini düşman değil, zenginlik olarak gördüğü ortamlar geleceği inşa eder.
Ben umutsuz olmayı tercih etmem. Ancak umut, sadece temennilerle değil; doğru kültürün oluşmasıyla anlam kazanır. Eğer Yalova gerçekten büyümek istiyorsa, gündemini değiştirmek zorundadır. İnsanların kim olduğu değil, ortaya koydukları fikirlerin ve projelerin değeri konuşulmalıdır.
Çünkü geleceği insanlar değil, insanların ürettiği fikirler şekillendirir.