İzmir’in 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başındaki kozmopolit yaşamı, Sakız Adası’nda açılan özel bir fotoğraf sergisiyle yeniden gün yüzüne çıktı. “Doğu’nun Küçük Parisi” olarak anılan İzmir’in 1860–1920 yılları arasındaki ihtişamlı dönemini yansıtan nadide kareler, İzmirli fotoğrafçı ve koleksiyoner Mert Rüstem’in aile arşivinden seçilerek sanatseverlerle buluşturuldu.
Lozan’da imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi’nin 103. yıldönümünde açılan sergi, kültürel bir etkinliğin ötesine geçerek tarihe ve ortak hafızaya yönelik sembolik bir saygı duruşu niteliği taşıdı. Ege’nin iki yakasını aynı hikâyede birleştiren “Smyrna / İzmir 1860-1920” başlıklı sergi, Sakız Adası’ndaki Homerion Kültür Merkezi’nde yoğun ilgiyle karşılandı.
Asırlık Fotoğraflarla Ortak Hafızaya Yolculuk
Homeros Sakız Adası Kiralık Odalar, Daireler ve Turistik Konutlar Birliği’nin kültürel etkinlikleri kapsamında düzenlenen serginin açılışı; Sakız Adası Belediyesi ve turizm kurumlarının temsilcileri, kültür insanları, adalılar, Batı Anadolu kökenli ailelerin torunları ve İzmir’den gelen davetlilerin katılımıyla gerçekleştirildi.
Toplam 57 siyah-beyaz fotoğraftan oluşan seçki, ziyaretçileri 19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın başlarına uzanan bir zaman yolculuğuna çıkardı. Sergide İzmir’in sokakları, limanı, gündelik yaşamı, ticaret hayatı ve çok kültürlü yapısı tüm canlılığıyla yansıtıldı. Fotoğraflar, mimari detayların yanı sıra dönemin estetik anlayışını, sosyal yaşamını ve birlikte yaşama kültürünü gözler önüne serdi.
Mübadele Günü Açılan Sergi Duygusal Anlara Sahne Oldu
Serginin açılış tarihinin mübadele sözleşmesinin yıldönümüne denk getirilmesi, özellikle İzmir’den Sakız Adası’na göç etmiş ailelerin torunları için güçlü bir duygusal anlam taşıdı. Ziyaretçiler, atalarının yaşadığı sokakları, limanı ve sosyal hayatı fotoğraflar aracılığıyla yeniden görme fırsatı buldu. Sergi salonunda hissedilen yoğun duygu atmosferi, etkinliği geçmişle bugün arasında kurulan sessiz bir hafıza köprüsüne dönüştürdü.
Kozmopolit İzmir’in Altın Çağı
Sergide yer alan fotoğraflar, kökleri 1895 yılına uzanan ve Osmanlı coğrafyasının en uzun soluklu fotoğraf stüdyolarından biri olan Photografion Bahaeddin Hamza Roustem arşivinden derlendi. Arşivin bugünkü temsilcisi Mert Rüstem’in titizlikle hazırladığı seçki, İzmir’in çok dilli, çok inançlı ve çok kültürlü yapısını bütünlüklü bir anlatımla aktardı.
Kordelio (Karşıyaka) ve Bornova’daki seçkin mahalle yaşamı, Panionios Oyunları gibi simgesel etkinlikler, liman kenti İzmir’in ticari ve kültürel ritmi fotoğraflarla belgelenirken; kent, Doğu Akdeniz’in en önemli entelektüel ve ticari merkezlerinden biri olarak resmedildi.
“Kültür, Ege’nin İki Yakası Arasında Kalıcı Köprüler Kuruyor”
Serginin açılışında konuşan Homeros Sakız Adası Kiralık Odalar Birliği Başkanı Giorgos Mylonadis, İzmirli koleksiyoner Mert Rüstem ile kurulan iş birliğinin kültür ve spor aracılığıyla Ege’nin iki yakası arasında güçlü bağlar oluşturduğunu vurguladı. Mylonadis, serginin bu anlayışın somut bir sonucu olduğunu belirterek, kültürel etkinliklerin kalıcı iletişim köprüleri kurma gücüne dikkat çekti.
Mert Rüstem: “Amacım Ortak Hoşgörüyü Hatırlatmak”
Serginin küratörü ve koleksiyonun sahibi Mert Rüstem ise konuşmasında, serginin yalnızca bir kenti değil, o kentin ruhunu ve birlikte yaşama kültürünü görünür kıldığını söyledi. Rüstem, “Bu fotoğraflar İzmir’in çok kültürlü hafızasının birer emaneti. Türk ve Yunan halklarının yüzyıllar boyunca aynı coğrafyada hoşgörü içinde yaşayabildiğini hatırlatmak istiyorum” ifadelerini kullandı.
Rüstem, serginin Midilli’den sonra Sakız Adası’nda açılmasından duyduğu mutluluğu dile getirerek, “Smyrna 1860-1920” sergisini Türkiye ve Yunanistan’da farklı kentlerde sanatseverlerle buluşturmayı hedeflediğini belirtti.
13 Şubat’a Kadar Ziyaret Edilebilecek
İzmir’in kozmopolit geçmişini Sakız Adası’na taşıyan sergi, özellikle mübadeleyle adaya yerleşen ailelerin torunları için duygusal bir yüzleşme ve hatırlama alanı sundu. Tarihçiler ve sanat çevreleri, sergiyi Ege’nin iki yakası arasındaki ortak kültürel belleğin en güçlü görsel belgelerinden biri olarak değerlendiriyor.
“Smyrna / İzmir 1860-1920” fotoğraf sergisi, 13 Şubat 2026 tarihine kadar Sakız Adası Homerion Kültür Merkezi Sergi Salonu’nda ziyaret edilebilecek.
Haber: FULYA OMAÇ
#İzmir #Smyrna #SakızAdası #Chios #MertRüstem #FotoğrafSergisi
#Mübadele #OrtakHafıza #Kozmopolitİzmir #Ege #TürkYunanDostluğu
#KültürSanat #Tarih #Fotoğraf