Bir ülkenin gücü sadece ekonomik verilerle değil, en kırılgan kesimlerine nasıl sahip çıktığıyla da ölçülür.
Geçtiğimiz günlerde beş yaşında çocuğu olan genç bir anneyle iş başvurusuna gittik. En büyük sorunu iş bulmak değildi. Okul saatleriyle iş saatleri birbirini tutmuyordu. Çalışabileceği işlerin büyük bölümü asgari ücretliydi. Üstelik çocuğun babası nafaka ödemiyorsa, o annenin yükü katlanarak artıyor.
Tek başına bir çocuk büyütmek zaten başlı başına zor. Bir de kiradaysanız, elektrik, su, mutfak masrafı derken ay sonunu getirebilmek neredeyse imkânsız hale geliyor.
Benzer bir tablo emekliler için de geçerli. Yakın zamanda konuştuğum bir emekli teyze, 25 bin lira emekli maaşı aldığını, bunun 20 bin lirasını kiraya verdiğini anlattı. Geriye kalan parayla faturalar mı ödensin, mutfak mı dönsün? Sosyal hayattan, gezmekten bahsetmiyorum bile. İnsanlar temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor.
Bu nedenle yalnız anneler ve yalnız yaşayan emekliler için ek sosyal destekler artık kaçınılmazdır.
Emeklilere kira desteği sağlanmalı. En azından kira bedelinin bir kısmı devlet tarafından karşılanabilse, birçok emekli nefes alabilir.
Yalnız annelere ise çocuk bakım desteği, kreş veya bakıcı yardımı verilmelidir. Böylece hem çocuklar güvenli bir ortamda büyür hem de anneler çalışarak hem kendi ayakları üzerinde durabilir hem de ülke ekonomisine katkı sağlayabilir.
Ben bunu bizzat yaşadım. Hollanda’da eğitimime devam edebilmem için devlet, çocuğumun bakımı amacıyla eve bakıcı desteği sağlamıştı. Çünkü gelişmiş ülkeler, çocuk bakımını sadece ailelerin değil, toplumun ortak sorumluluğu olarak görüyor. Bu tür destekler sadece bireyi rahatlatmıyor; eğitim seviyesini yükseltiyor, istihdamı artırıyor ve uzun vadede ekonomiyi güçlendiriyor.
Bugün verdiğim iki örnek, ne yazık ki istisna değil. Ülkemizin gerçeği.
İnsanlar artık insanca yaşamayı değil, sadece geçinebilmeyi istiyor. Bunun için de sosyal devlet anlayışının daha güçlü hissedilmesi gerekiyor. Bazen küçük gibi görünen bir kira desteği ya da çocuk bakım yardımı, bir ailenin hayatını tamamen değiştirebilir.