Uyku bozukluklarına ilaçsız, doğal ve günlük yaşama uyumlu bir çözüm sunmayı amaçlayan “Uyutan İplik (Sleeping Yarn)” projesi, üniversite–sanayi iş birliğinin dikkat çeken örneklerinden biri olarak hayata geçiriliyor. TÜBİTAK TEYDEB 1505 – Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı kapsamında desteklenen proje, Bursa Teknik Üniversitesi yürütücülüğünde; Üsküdar Üniversitesi, Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi ve Ormo Yün İplik ortaklığıyla yürütülüyor.
24 ay sürecek proje kapsamında geliştirilecek özel iplikler; pijama, yastık kılıfı, çarşaf ve benzeri tekstil ürünlerinde kullanılacak. Bu ürünlerin, koku ve cilt yoluyla etki ederek uykuya geçişi kolaylaştırması hedefleniyor. Doğal moleküller mikroenkapsülasyon yöntemiyle iplik yapısına entegre edilecek.
Kimyasal Yok, Doğal Moleküller Var
Projede Üsküdar Üniversitesi’ni temsilen yer alan Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi ve In Silico Araştırma Laboratuvarı Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, çalışmanın en önemli özelliğinin kimyasal içermemesi olduğunu vurguladı:
“Uyku ilaçları yerine, doğal molekülleri iplik ve tekstil ürünlerine entegre ediyoruz. Örgü örerken, pijama giyerken ya da yastık kılıfı kullanırken, bu moleküller deri ve koku yoluyla vücuda geçiyor. İlacı doğrudan almak yerine, yan etkisiz bir etki mekanizması hedefleniyor.”
Hedef: GABA ve Melatonin Reseptörleri
Projede beynin uyku düzenlenmesinde kilit rol oynayan GABA ve melatonin reseptörleri hedef alınıyor. Doğal moleküller, gelişmiş bilgisayar simülasyonlarıyla taranarak bu reseptörlerle etkileşime girebilecek en uygun adaylar belirlenecek. Seçilen moleküller daha sonra mikroenkapsülasyon yöntemiyle ipliğe entegre edilecek.
Dr. Çarşıbaşı, yalnızca güvenliği kanıtlanmış ve FDA onaylı doğal moleküller üzerinde çalışıldığını belirterek, “Rastgele bitkilerden molekül ayırmıyoruz. Yan etkisi olmayan, güvenilir moleküllerle çalışıyoruz. Ancak bu moleküllerin uyku reseptörleriyle etkileşimi daha önce bilinmiyor olabilir; bilimsel yenilik de burada ortaya çıkıyor.” dedi.
Klinik Denemeler Yapılacak
Projenin klinik çalışmaları Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi’nde gerçekleştirilecek. Uyku bozukluğu yaşayan bireyler ve kontrol grupları üzerinde testler yapılacak. Amaç, geliştirilen ipliklerin gerçekten uyku kalitesini artırıp artırmadığını bilimsel olarak ortaya koymak.
Sanayi ortağı olarak projede yer alan Ormo Yün İplik, geliştirilen ipliklerin üretimini ve ticarileşmesini üstlenecek. Proje sonunda piyasaya sürülebilecek somut bir ürün elde edilmesi hedefleniyor.
Bebek Oyuncaklarından Pijamalara
Projeyle sadece yetişkinlere değil, çocuklara ve bebeklere yönelik ürünler de düşünülüyor. Dr. Çarşıbaşı, “Bu iplikten bebekler için uyku oyuncakları üretildiğini düşünün. Oyuncakla oynarken ya da pijama giyerken, kapsüller açılıyor ve moleküller vücuda geçiyor. Hızlı etki sağlanırken yan etki oluşmuyor.” ifadelerini kullandı.
Patent ve Ticarileşme Hedefi
“Uyutan İplik” projesi patent odaklı olarak yürütülüyor. Akademik yayınların yanı sıra, geliştirilecek ürünün patentlenmesi ve ticarileştirilmesi hedefleniyor. Projenin sonunda piyasaya sunulabilecek gerçek bir ürün, yani “uyutan iplik yumakları” elde edilmesi planlanıyor.
Uzmanlara göre proje, hem bilimsel hem de toplumsal açıdan önemli bir boşluğu dolduracak. Uyku problemlerine ilaçsız, doğal ve günlük hayata entegre bir çözüm sunması bakımından, dünyada da benzeri olmayan yenilikçi bir çalışma olarak öne çıkıyor.
#Uyutanİplik #SleepingYarn #UykuSorunları #DoğalÇözüm #TÜBİTAK #ÜniversiteSanayi #FonksiyonelTekstil #UykuKalitesi #SağlıklıUyku #İnovasyon